Orgaan- en weefseldonatie van alle kanten belicht

Heb jij al nagedacht over eventuele orgaan- en weefseldonatie? En weet je wat de voorkeur is van de mensen uit je directe omgeving? Op deze pagina geven we je alle informatie over orgaan- en weefseldonatie en leggen we uit wat het precies inhoudt.

Wat is orgaan- en weefseldonatie?

Orgaan- en weefseldonatie is letterlijk het doneren van organen en weefsel. Na het overlijden kunnen organen en weefsel worden afgestaan aan een patiënt die hiervoor in aanmerking komt en op de wachtlijst staat. Er zijn omstandigheden waarin de organen en/of het weefsel van de ene persoon het leven van een andere persoon kunnen redden.

Organen die kunnen worden getransplanteerd zijn bijvoorbeeld je hart, longen, nieren en lever. Weefsel dat je kunt doneren zijn onder andere je huid, hartkleppen en bloedvaten. Na het overlijden kan een donor gemiddeld drie organen doneren.

Wat is hersendood?

Een orgaan- en/of weefseldonatie vindt plaats wanneer iemand hersendood is verklaard. Hersendood houdt in dat er geen hersenfunctie meer is en dat deze ook niet meer terug zal keren. Er is geen elektrische activiteit meer in de hersenen en er stroomt geen bloed meer heen. De hersenen zijn dan zo onherstelbaar beschadigd dat er geen kans meer is op herstel. Een patiënt die hersendood is kan niet meer zelfstandig ademen en is hierdoor volledig afhankelijk van het beademingsapparaat.

Dankzij het beademingsapparaat blijft er bloed door het lichaam stromen. Zo worden organen en weefsel kunstmatig in leven gehouden en is er meer tijd om naar een geschikte match voor een eventuele transplantatie te zoeken.

De wetenschap ging er lange tijd van uit dat ons bewustzijn alleen in de hersenen zit. Intussen zijn er steeds meer aanwijzingen dat bewustzijn in ons hele lichaam zit (en volgens spiritueel ingestelde mensen ook in ons energielichaam). Dat zou kunnen betekenen dat iemand die hersendood is nog wel bewustzijn heeft en dus mogelijk pijn kan voelen. Dit is (nog) niet bewezen, maar kan voor sommige mensen toch belangrijk zijn in hun afweging om al dan niet orgaandonor te worden.

Wat is het Donorregister en hoe werkt het?

In het Donorregister staat je keuze voor orgaan- en weefseldonatie geregistreerd. Zo weten artsen of je organen en weefsel eventueel beschikbaar zijn voor een donatie na je overlijden.

Je hebt vier keuzes in het Donorregister.
1. Ja, ik geef toestemming
2. Nee, ik geef geen toestemming
3. Mijn partner of familie beslist
4. Een door mij gekozen persoon beslist

Vanaf 12 jaar mag je jouw keuze voor orgaan- en weefseldonatie al invullen in het Donorregister. Heb je dit nog niet ingevuld? Iedereen van 18 jaar en ouder die staat ingeschreven in een Nederlandse gemeente krijgt vanuit de overheid de vraag om het Donorregister alsnog in te vullen. Als je zelf geen keuze maakt, wordt je status in het Donorregister zes weken na de herinneringsbrief automatisch aangepast naar ‘Geen bezwaar tegen orgaandonatie’.

Wel of geen donor?

Er zijn verschillende campagnes vanuit de overheid om je aan te melden als orgaan- en/of weefseldonor. Uiteindelijk blijft het natuurlijk een persoonlijke keuze die je alleen zelf kunt maken. Als je het lastig vindt om een keuze te maken adviseren we om in gesprek te gaan met de mensen om je heen. Zij kennen je het best en kunnen je helpen bij het maken van je keuze.

Twijfel je of orgaan- en weefseldonatie is toegestaan vanuit jouw specifieke godsdienst of levensovertuiging? Ga dan in gesprek met iemand die je hier meer over kan vertellen, zoals de dominee of imam. De meeste religieus leiders staan positief tegenover orgaandonatie, vanuit de gedachte dat je hier een medemens mee helpt. Spiritueel ingestelde mensen zijn echter vaker kritisch, onder meer omdat zij geloven dat organen en weefsel belangrijke informatie bevatten, waardoor donatie vervelende gevolgen kan hebben voor zowel donor als ontvanger.

Zorg ervoor dat je goed geïnformeerd bent, zodat je volledig achter je keuze staat als je het Donorregister invult.

Rol nabestaanden: Wie bepaalt?

Na het overlijden blijven organen en weefsel slechts beperkte tijd geschikt voor donatie, waardoor het voor de artsen zaak is om snel te handelen. Het Donorregister is daarom leidend op het vlak van toestemming voor orgaan- en weefseldonatie. Nabestaanden kunnen hier niet zomaar verandering in aanbrengen als jouw keuze al is vastgelegd in het Donorregister. Uiteindelijk is het aan de arts om te bepalen of je organen en weefsel geschikt zijn voor donatie en of de donatieprocedure in gang wordt gezet.

Invloed op afscheid nemen en rouw

Als je een geschikte donor blijkt te zijn voor orgaan- en weefseldonatie zorgen de artsen ervoor dat hier na de operatie niets meer van te zien is. De operatie wordt zorgvuldig uitgevoerd door een team specialisten. Daarna worden de wonden netjes gehecht en afgedekt met pleisters.

Orgaan- en weefseldonatie heeft verder geen invloed op het tijdsverloop van het afscheid. In totaal hebben de artsen ongeveer zes uur nodig om de donatieprocedure uit te voeren.

Een belangrijk verschil met een ‘normaal’ sterfbed is dat de nabestaanden bij orgaandonatie in twee fases afscheid nemen: eerst wanneer hun dierbare hersendood is verklaard en daarna zodra de artsen klaar zijn met de donatieprocedure. In alle rust een aaneengesloten periode aan het sterfbed zitten is dus niet mogelijk. Voor religieus of spiritueel ingestelde mensen kan het naar voelen dat ze er niet bij zijn wanneer de ziel het lichaam van hun dierbare verlaat, aangezien het daadwerkelijke sterven op de operatietafel plaatsvindt.

Wanneer nabestaanden weten dat hun dierbare overledene zich bewust als orgaandonor had aangemeld, kan dat positief bijdragen aan hun rouwproces. Ook het besef dat een ander mens dankzij de gedoneerde organen weer verder kan leven kan troostend werken.

Kortom

Orgaan- en weefseldonatie is een complex onderwerp, dat je vanuit verschillende invalshoeken kunt benaderen. Het is ieders eigen, hoogste persoonlijke keuze om al dan niet te willen doneren. Wat je keuze ook is, leg deze vast in het Donorregister en stel je familie en vrienden op de hoogte van wat je besloten hebt.

Meer Doodgewone thema’s